Tegenwoordig lijkt iedereen op LinkedIn zich te pas en te onpas ninja te noemen: productiviteitsninja, social media ninja, accountingsninja… Van zo’n heel leger aan Japanse krijgers krijg ik eerlijk gezegd nogal de kriebels. Toch zijn er ook steeds meer bedrijven die hun functietitels een creatieve draai willen geven. Bij CoolBlue kun je bijvoorbeeld aan de slag als mondhoekmonitor. Klinkt hartstikke leuk natuurlijk, maar toch: what’s in a name? Een stuk meer dan je in eerste instantie misschien zou denken!

Employer branding

Functietitels zijn onderdeel van employer branding. Dit is het verkrijgen van een gunstige positie als werkgever in de mindset van potentiële en huidige werknemers. Het doel is om medewerkers aan te trekken en te behouden. Functietitels en vacatureteksten spelen hierbij een belangrijke rol. Bij WeTransfer lopen medewerkers rond met de titel ‘Unicorn Collector’ en ‘Licensed Dinosaur Trainer’. Dat móét haast wel een leuke plek zijn om te werken, toch?

Precies, functietitels zeggen iets over de cultuur en werksfeer van het bedrijf. De jonge millennials hechten daar steeds meer waarde aan. Zij voelen zich veel minder aangesproken tot standaard vacaturetitels als ‘controller’ of ‘consultant’. Bovendien geven steeds meer jongeren aan het belangrijker te vinden om plezier te hebben in hun werk, dan om veel te verdienen. Maar heeft zoiets eenvoudigs als een functietitel dan invloed op de hele beleving van die functie? Is het daadwerkelijk leuker om als accountingninja te werken, dan als financial accountant?

Extrinsieke en intrinsieke motivatie

Het antwoord op die vraag is simpel gezegd ‘Ja’. Inderdaad, als ‘director of first impressions’ klink je een stuk interessanter dan wanneer je vertelt dat je ‘gewoon’ een receptioniste bent. Maar het blijft niet alleen bij het leuker laten klinken van functies. Aantrekkelijke functietitels zijn namelijk een vorm van intrinsieke motivatie en dus hebben ze invloed op hoe het werk wordt beleefd. 

Uit de behoeftepiramide van Maslow komt naar voren dat de mens behoefte heeft aan waardering en erkenning. In eerste instantie krijgen we dat, met dank aan de verloningkoning (of gewoon, de salarisadministrateur), door de hoogte van ons salaris. Dit is een vorm van extrinsieke motivatie. Echter is extrinsieke motivatie maar tot op een zekere hoogte effectief. Het betekent namelijk niet altijd dat mensen productiever gaan werken, naarmate zij meer salaris krijgen. Intrinsieke motivatie is daarom minstens zo belangrijk. 

Onderzoek laat zien dat mensen met een ‘verzonnen’ functietitel een stuk meer tevreden zijn met hun werk. Bovendien voelen ze zich meer gewaardeerd. Dit maakt dat werknemers productiever zijn, beter presteren en meer geneigd zijn om bij de organisatie te blijven. Daarnaast blijkt zelfs dat het aantrekkelijker maken van een functietitel, een salarisverhoging of bonus kan vervangen. Het is dus ook nog een goedkope manier om je werknemers te motiveren. Misschien wordt het daarom tijd dat we barmannen voortaan benoemen tot ‘Beverage Dissemination Officers’ en de medewerkers van de subway tot 'Sandwich Architects'. 

‘Head of godverdomme alles’

Bijzondere functietitels hebben dus wel degelijk - je voelt het al aankomen - een functie. Dus ik zou zeggen, kom maar op met die creatieve vacatures. En als je een beetje geluk hebt, dan gaat je vacature misschien wel viral, zoals begin dit jaar gebeurde met een vacature van het Belgische reclamebureau De Vloer. Zij gingen op zoek naar een collega om dagelijks ‘Ik doe hier godverdomme alles’ te mompelen. En je kunt wel raden: de ene na de andere kandidaat meldde zich aan. 

Dus bedrijven: leef je uit! Maar ik blijf erbij… die ninja’s, daar krijg ik de kriebels van.